Home » NHỮNG NGÀY CUỐI CỦA TỔNG THỐNG NGUYỄN VĂN THIỆU – KỲ I

NHỮNG NGÀY CUỐI CỦA TỔNG THỐNG NGUYỄN VĂN THIỆU – KỲ I

Nguyễn Tấn Phận, Sài Gòn 1969

Trong bài viết này và các bài kế tiếp, có một số thông tin mới được cập nhật và người viết có giải thích thêm vài điểm để làm rõ các chi tiết của một số sự việc so với bài viết lần đầu tiên năm 2008. Bài viết đầu tiên này hiện vẫn còn đăng trên nhiều websites ở trong nước cũng như ở hải ngoại. 24/9/2015  NTP

Lời nói đầu:

Mấy lúc gần đây (bài này viết hồi năm 2008) báo chí Việt Nam, các đài phát thanh có chương trình Việt ngữ ở khắp nơi vẫn còn đề cập đến chuyến ra đi của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu do người ngoại cuộc kể. Chúng ta thấy có nhiều bức tranh vẽ khác nhau về chuyến đi này tùy theo người kể và cũng tùy ở người viết.

Để có bức tranh trung thực hơn, lần này diễn tiến chuyến đi do chính người trong cuộc kể lại. Câu chuyện cũng đã được phối kiểm, đối chiếu qua nhiều tài liệu, hồi ký, tường thuật của những nhân vật Việt nam và Hoa Kỳ có mặt trong chuyến đi cũng như có trách nhiệm và liên hệ trực tiếp trong thời điểm lịch sử ấy.

*  *  *  *

Kỳ I

Nguyễn Tấn Phận, San José, California 2010

Nguyễn Tấn Phận, San José, California 2010

Nhơn lúc nhàn rỗi, giở lại chồng giấy cũ úa màu, tình cờ tìm thấy bản tin của báo San Jose Mercury News (San Jose, California) nói về chuyến di tản của Tổng Thống Marcos gợi cho tôi nhớ lại chuyến đi của Tồng Thống Nguyễn Văn Thiệu cách đây hơn ba mươi năm.

Báo San Jose Mercury News đề ngày 26  tháng 2 năm 1986 đăng tin Tổng Thống Ferdinand Marcos cùng đoàn tùy tùng được Không Lực Hoa Kỳ di tản ra khỏi dinh Tổng Thống ở Manila một cách an toàn sau một thời gian có nhiều xáo trộn chính trị. Nguyên văn bản tin viết như sau:

“Marcos từ Guam đến Hawaii ngày 26 tháng 2 năm 1986. Sau 13 tiếng đồng hồ dừng lại ở đảo Guam, chiếc C141 của Không Lực Hoa Kỳ chở ông Marcos và đoàn tùy tùng đã rời căn cứ quân sự Anderson Air Base lúc 5:54 giờ PST (Pacfic Standard Time) trong cơn mưa to và đã đến Hawaii sau 8 giờ bay. Cùng tháp tùng Tổng Thống Marcos có vợ ông là bà Imelda;tướng Fabian Ver, một cộng sự viên đắc lực và cũng là tướng Tư Lệnh quân đội Phi và vợ ông ta. Tướng Gary Strasbourg, phụ tá trưởng phòng giao tế dân sự của căn cứ Không quân cũng cho biết thêm phái đoàn này có tất cả 89 người. “Hoa Kỳ đã cung cấp 4 trực thăng và 2 máy bay để đưa Marcos, vợ ông và những người thân cận từ dinh tổng thống ở Manila đến căn cứ không Quân Clark Air Base, rồi từ đó đến Guam.”

 *  *  *  *

Việc can thiệp của Hoa Kỳ vào nội tình chánh trị Phi Luật Tân đã buộc nhà độc tài này rời bỏ đất nước, xảy ra 11 năm sau chuyến ra đi của Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu. Nếu đem hoàn cảnh của Phi Luật Tân, một đất nước không có chiến tranh, không bị lệ thuộc nhiều vào Hoa Kỳ, so với Việt Nam Cộng Hòa vào năm 1975 thì việc di tản nhà lãnh đạo xứ này một lần nữa cho ta thêm cơ hội để suy gẫm về số phận các nước nhỏ bé nằm trong quyền lợi của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ.

Miền Nam Việt Nam hoàn toàn bị khống chế nặng nề bởi Hoa Kỳ về mọi lãnh vực trong suốt thời gian dài chiến tranh. Bởi hậu quả của cuộc chiến mà tất cả chúng ta, nhân dân miền Nam Việt Nam, ai ai cũng đã chuốc lấy biết bao mất mát đau thương; Cho nên việc ra đi của Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu trước hiểm họa đất nước suy vong đã làm dư luận búa rìu khắc khe kết án là điều không tránh khỏi.

Tính cho đến nay cũng đã hơn ba thập niên, chúng ta đã có đủ thời giờ để chiêm nghiệm về số phận đau thương của một đất nước nhỏ bé trong suốt mấy chặng đường dài tang thương của lịch sử dân tộc Việt. Tổ tiên, ông cha chúng ta đã từng sống nhục nhã dưới “một ngàn năm đô hộ giặc Tàu, một trăm năm đô hộ giặc Tây.” Đồng bào trong nước nay phải oằn vai gánh nặng những hệ luỵ của một chủ thuyết ngoại lai trong hơn 30 năm qua; Cho nên với những ngày dài lưu vong và qua những đau thương của đất nước, liệu đã đến lúc “ những gì của César hay trả lại cho César,” những gì của lịch sử hãy trả lại cho lịch sử chưa. Và với thế hệ trẻ cũng như các nhà đấu tranh cho một nước Việt Nam Tự Do sẽ rút tỉa được những bài học gì cho tương lai của Dân Tộc và Đất Nước.

* * * * *

Sức ép

Hinh cho Bai Viet Nhung Ngay Cuoi cua TT Thieu _ 2

Tại cầu thang Đại sảnh đường Dinh Độc Lập. Từ trái: Ông GĐ Nghi Lễ Phủ Tổng Thống, Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu, Th Tá Nguyễn Tấn Phận

Vào đầu tháng Tư năm 1975, từ Quận/ Chi Khu Hiếu Thiện, Tây Ninh tôi được lịnh về trình diện Phủ Thủ tướng. Khoảng hai tuần sau thì Đại tướng Trần Thiện Khiêm từ chức Thủ tướng Chánh phủ. Tôi được chuyển qua làm việc tại văn phòng Cố vấn Quân sự của Tổng thống Trần Văn Hương. Cụ Hương ngay sau khi nhậm chức tổng thống đã ký Sắc Lệnh bổ nhiệm Đại tướng Trần Thiện Khiêm làm Cố vấn Quân sự cho ông. Tổ chức này chỉ có  trên danh nghỉa và thật sự chưa có cơ sở và văn phòng làm việc.  (1)

Nhiệm vụ chính của tôi chỉ lo về an ninh cho Đại tướng và bà Trần Thiện Khiêm, và ở vào giai đoạn dầu sôi lửa bỏng đó công việc rất là bề bộn. Phần lớn thời giờ làm việc của tôi chỉ dành cho Đại tướng, nhưng thỉnh thoảng bà Trần Thiện Khiêm chỉ thị tôi tháp tùng bà đi thăm viếng, cúng dường các chùa chiền ở vùng Thủ Đức và vài chùa ở ven đô Sài-gòn. Bà là người có đức tin tôn giáo mạnh mẽ, và dường như bà hoàn toàn đặt số mệnh của mình vào sự phò trợ của Đấng Thế tôn, nên có lẽ nhờ vậy mà cũng làm dịu đi sự lo lắng của bả đối với tình hình lúc đó.

*  *  *  *

Phu nhân Tổng Thống VNCH và Phu nhân Đại Tướng Trần Thiện Khiêm.

Nếu có một cái nhìn chung thì thấy có sự khác biệt giữa Bà Trần Thiện Khiêm và Phu Nhân Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu; Bà Trần Thiện Khiêm thường hay để ý đến công việc của đại tướng hơn là Bà Nguyễn Văn Thiệu đối với tổng thống.

Khi còn làm việc tại Phủ Tổng thống và mãi sau này, tôi vẫn luôn luôn giữ lòng quí mến đối với Tổng thống Phu nhân. Bà lúc nào cũng giữ nếp sống bình dị của người đàn bà phúc hậu, bao dung của sông nước vùng đồng bằng sông Cửu Long. Đối với tôi, Tổng Thống Phu Nhân là hình ảnh một người mẹ, một người vợ hiền đảm đang. Bà là điển hình của mẫu người phụ nữ lớn lên trong gia đình được hấp thụ trọn vẹn một nền giáo dục Khổng Mạnh mà chúng ta thường thấy trong xã hội miền Nam trong thập niên 40. Bà không dùng quyền lực của một Đệ nhất Phu nhân để cư xử, áp đặt lên thuộc hạ của mình.

Tổng thống Phu nhân luôn luôn tỏ ra thân mật, lúc nào cũng vui cười và không bao giờ câu nệ về cách ứng xử của nhân viên thuộc cấp. Một cử chỉ điển hình là Bà luôn luôn lên tiếng hỏi thăm sức khỏe chúng tôi trước, không kịp để cho chúng tôi chào bà mỗi lần diện kiến.

Điều đặc biệt là Bà không bao giờ đề cập đến bất cứ chuyện gì có liên hệ đến việc làm của Tổng thống Thiệu với chúng tôi. Trong suốt thời gian hơn sáu năm làm việc tại đây, chỉ có một lần duy nhứt tôi nghe bà than phiền với Tổng thống Thiệu về ông Hoàng Đức Nhã.

Sự việc xảy ra là vào một buổi sáng ngày cuối tuần. Khi tôi nghe tiếng cửa phòng ngủ tổng thống vừa mở ra thì tôi liền bước ra khỏi phòng trực của sĩ quan tùy viên –  Phòng ngủ Ông Bà tổng thống và phòng trực sĩ quan tùy viên nằm kề nhau, chỉ cách bởi cánh cửa cầu thang máy – Tôi bước ra khỏi phòng là vì đối với Tổng Thống Thiệu bất cứ lúc nào và bất cứ ở đâu ông luôn luôn muốn thấy mặt sĩ quan tùy viên để hoặc hỏi han hay dặn dò điều gì. Ngay vào lúc đó thì Tổng Thống Phu nhân từ trong phòng ăn đi ra. Vừa khi thấy Tổng Thống Thiêu, Bà nói:

   ” Ở ngoài người ta nói thằng Nhã làm tổng thống chớ không phải “Ba nó” làm tổng thống.”

Giọng bà nói hơi cao hơn thường lệ nhưng không có vẻ gắt gỏng. Vừa nghe xong, Tổng Thống Thiệu không có một phản ứng gì, Ông thản nhiên tiếp tục đi vào phòng ăn; Bà thì thản nhiên đi vào phòng ngủ.Tôi thấy dường như Tổng Thống Thiệu không để tâm về câu nói của Bà, và Bà cũng không chờ xem phản ứng của ông ra sao.

Phu Nhân Tổng Thống VNCH

                                    Phu Nhân Tổng Thống VNCH

Sau nầy có một vài lần tiếp xúc với ông Phụ Tá Nguyễn văn Ngân, và ông Ngân cho biết, ” những gì mình biết thì ổng (tổng thống Thiệu) đã biết trước mình rồi.”

Bà Trần Thiện Khiêm thì trái lại, năng động hơn. Về mặt giao tế, bà Trần Thiện Khiêm là biểu tượng cho mẫu người đàn bà sang trọng với vẻ đẹp quí phái của một mệnh phụ phu nhân trong xã hội thượng lưu và quyền thế của Sài-Gòn. Nếu chỉ quan sát bề ngoài, người ta nghĩ là bà có đời sống hưởng thụ vật chất với tiệc tùng linh đình như các bà trọc phú đương thời khác. Thực tế hoàn toàn khác hẳn. Trong gia đình, tất cả mọi người, anh chị em con cháu đều bị ràng buộc chặt chẽ vào khuôn khổ lễ giáo có truyền thống Á đông. Có thể nói bà kiểm soát tất cả mọi sinh hoạt của đại gia đình khá khắt khe, và bà cũng rất khắt khe với chính bản thân mình. Bà sống ép mình vào khuôn khổ đó. Có lẽ do ở bản tính hướng thiện và thủ cựu nên bà thường hay đi chùa và hay giúp đỡ người nghèo khó thế cô, và nhứt là nhân viên làm việc xung quanh bà.

Điểm đặc biệt là, trong một chừng mực nào đó, bà Trần Thiện khiêm có chia sẻ với đại tướng về một số sự việc; Cho nên, thỉnh thoảng bà phát biểu công khai với chúng tôi và một số người tín cẩn trong gia đình, những cảm nghĩ của bà về vài vấn đề thời cuộc. Mấy lúc sau này, đã có vài lần bà biểu lộ sự chống đối mạnh mẽ  đối với Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu. Có một hôm bà bảo tôi theo bà vào dinh Độc Lập để yêu cầu Tổng thống Thiệu từ chức! Cũng may là chúng tôi chỉ được Tổng thống Phu nhân tiếp, nếu không thì số phận của tôi không biết đã đi về đâu!

Ngoài tính năng động ra, trong vài trường hợp cấp thiết, bà là người chủ động; Do đó mà vào trung tuần tháng Tư, mấy ngày sau khi Thủ tướng từ chức, bà Trần Thiện Khiêm cho người đến nhà tìm tướng Charles Timmes. Bà cũng cho tôi biết Tướng Timmes có viết cho bà lời nhắn trên một tấm thiệp nhỏ là ” Xin đừng gọi điện thoại vì nhà không có điện thoại.” (?!).

Trung tướng hồi hưu Charles Timmes là sĩ quan chỉ huy toán cố vấn Mỹ đầu tiên có mặt ở Việt Nam từ năm 1961. Ông đã từng nhảy dù trong trận đổ bộ Normandie hồi Đệ II Thế chiến. Sau khi về hưu một thời gian rồi trở lại Việt Nam, ông làm việc cho cơ quan tình báo Mỹ ở Sài Gòn từ năm 1967. Tướng Timmes quen biết và tiếp cận với hầu hết các tướng lãnh kể cả Đại tướng Dương Văn Minh, Tướng Nguyễn Cao Kỳ…” Nhiệm vụ của ông (Timmes) là gần gũi và tìm hiểu tinh thần các tướng lãnh, nên ai cũng là bạn của ông ta.” Sau này ở hải ngoại Đại tướng Trần Thiện Khiêm cho tôi biết như vậy.

Sau lần tiếp xúc đó, bà Trần Thiện Khiêm lại cho người đi mời Tướng Timmes đến nhà dùng cơm tối vào ngày 17 tháng Tư. Khi Đại tướng đi làm về biết được chuyện này, tôi nhận thấy Ông có vẻ không hài lòng. Trong bữa ăn hôm đó, từ phòng ăn gia đình, tôi để ý và nhìn thấy bà Trần Thiện Khiêm có tỏ ra hơi xúc động khi nói chuyện với tướng Timmes nhưng không có điều gì phải “òa lên khóc” như Frank Snepp, một chuyên viên phân tách tình báo cao cấp, đã diễn tả trong sách của ông ta, cuốn Decent Interval.   (2)

Trung Tướng Hồi hưu Charles Timmes

Trung Tướng Hồi hưu Charles Timmes

download 2

Đại Tá Charles Timmes

Và cũng theo Frank Snepp thì nhân cơ hội hiếm có này, Tướng Timmes muốn thăm dò Đại tướng Khiêm về việc từ chức của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu.

Vào thời gian có quá nhiều xáo trộn chánh trị dồn dập của tháng Tư năm 1975, tin tức hàng đầu vẫn là câu hỏi ” bao giờ Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu từ chức.” Những người quan tâm đến thời cuộc đều biết vào lúc đó Tòa Đại sứ và cơ quan tình báo Hoa Kỳ đang tìm mọi cách để loại Tổng thống Thiệu hầu dựng lên một khuôn mặt ôn hòa hơn. Đại tướng Dương Văn Minh là người hùng của cuộc Cách mạng 1 tháng 11, một nhân vật được nhiều cảm tình của một số đông dân chúng miền Nam, có chủ trương mềm dẻo đối với những đòi hỏi của Cộng sản, Đại Tướng Dương Văn Minh đang được tòa Đại sứ Mỹ đánh giá là một ứng cử viên của tình thế mới.

*  *  *

Buổi trưa ngày 21 tháng Tư, Đại tướng Khiêm được Tổng thống Thiệu triệu tập vào dinh Độc Lập họp cùng với Phó Tổng thống Trần Văn Hương trong gần một giờ đồng hồ. Tôi theo đại tướng vào dinh Độc Lập cho tới lúc ra về, và biết đây là một buổi họp rất quan trọng nhưng hoàn toàn không đoán ra chuyện gì. Mãi khi về tới nhà, Đại tướng Khiêm bước xuống xe tại bậc thềm tam cấp, ông không đi thẳng vào nhà như thường lệ mà dừng lại chờ tôi bước tới rồi nói với  tôi với nét mặt vui hơn mọi khi: “ Chiều nay bận đồ đẹp, vào dinh Độc Lập nghe Tổng thống Thiệu đọc diễn văn từ chức!” Đó là vào khoảng 1 giờ trưa ngày 21 tháng Tư, tôi là người đầu tiên nhận được nguồn tin vô cùng quan trọng mà “cả thế giới” đang chờ đợi.

Xin có một ghi chú nhỏ ở đây:

Cố Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn trong hồi ký của ông cũng bảo là Ông  và Phó Tổng Thống Trần Văn Hương được Tổng Thống Thiệu mời vào để thông báo việc từ chức cũng vào giờ đó; Thành ra có nhiều vị khi đọc bài viết này xuất hiện hồi năm 2008 đã thắc mắc về tính xác thực của câu chuyện. Lúc đó tôi là một sĩ quan an ninh nên mọi việc đều phải ghi vào sổ tay mà tôi còn giữ sau nầy; Vã lại, chính ông Frank Snepp cũng nói rõ trong sách của ông ta là Tổng Thống Thiệu có mời Phó Tổng Thống Hương và Đại Tướng Khiêm vào buổi trưa ngày hôm đó để thông báo việc từ chức. Xin xem thêm ghi chú số 3 ở cuối bài.  (3)

Mẫu tin quan trọng nầy sẽ có giá trị rất lớn trong sự thăng tiến nghế nghiệp truyền thông của một phóng viên quốc tế nếu họ nhận được tin đó trước vài tiếng đồng hồ. Một thoáng suy nghĩ giữa lợi lộc và chữ tín, nhưng vì lương tâm nghề nghiệp và cũng vì danh dự gia đình nên nguồn tin trên đã được giữ kín cho đến 7 giờ 30 tối hôm đó.

Sau này ở hải ngoại, khi đọc lại các tài liệu và sách vở thì người đầu tiên biết được tin từ chức không phải là tôi. Tòa Đại sứ Mỹ đã biết trước tôi! Trong lúc Tổng thống Thiệu thông báo việc từ chức của ông cho Phó Tổng thống Trần Văn Hương và Đại tướng Trần Thiện Khiêm thì tại tòa Đại sứ Mỹ, hệ thống điện tử đã ghi âm rõ những gì Tổng thống Thiệu nói, như Frank Snepp đã ghi trong sách của ông ta, (4)

* * * *

Tôi có mặt tại phòng Khánh Tiết (đại sảnh đường) trong dinh Độc Lập vào lúc Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đọc diễn văn từ chức trước một cử tọa rất đông đảo gồm các nhà lập pháp của hai viện Quốc hội với đầy đủ các viên chức Chánh phủ và các cơ quan truyền thông. Và sau đó Tổng thống Thiệu tuyên bố bàn giao chức vụ Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa lại cho Phó Tổng thống Trần Văn Hương theo như Hiến Pháp đã qui định.

Copyright © 2015 Nguyễn Tấn Phận

(Xin xem tiếp kỳ II)

Ghi chú: 

(1) Đại tướng Trần Thiện Khiêm sau này có xác nhận điều này với tôi

(2) Snepp, Frank. Decent Interval. New York: Random House, 1977. Trang 377 

(3) Trong cuốn Hồi ký Chánh Trị “Đất Nước Tôi” cố Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn, trang 421 có nói là TT Thiệu, cùng buổi trưa ngày hôm đó, có goi ông cùng Phó T. T. Trần Văn Hương vào để thong báo việc từ chức. Có lẽ vào giờ khác, vì các giờ giấc làm việc của Đ. T. Khiêm tôi đều có ghi vào sổ tay. Và chính ông Frank Snepp có ghi trong hồi ký của ông ta, cuốn Decent Interval, Random House, 1977, trang 394, như sau: ” Just before noon on the twenty-first Thieu summoned former Prime Minister Khiem and Vice-President Huong to his office. He was resigning, he told them.”

(4) Frank Snepp, như trên, trang 394.

 

Total Views: 4200 ,

Related posts:

NHỮNG NGÀY CUỐI CỦA TỔNG THỐNG NGUYỄN VĂN THIỆU - KỲ V (Hết)
NHỮNG NGÀY CUỐI CỦA TỔNG THỐNG NGUYỄN VĂN THIỆU – KỲ IV
NGÀI BẢO ĐẠO HỒ TẤN KHOA

Name of author

Name: Phan